محمد سعيد جانب اللهى
213
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
مالش مىدهند ( سپهرفر و ديگران : 247 ) . دردهاى مفصلى : در لرستان و ايلام محل درد را در معرض نيش زنبور عسل قرار مىدهند . نيش زنبور درد را برمىچيند ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 278 ) . روماتيسم : در كردستان با عسل و نيش زنبور درمان مىكنند ( صفىزاده : 178 ) . عقربزدگى : در خراسان عقرب را مىكشند و جسد آن را روى محل گزيدگى مىگذارند يا روغن عقرب بر محل نيشزدگى مىمالند ( شكورزاده : 262 ) . در الموت محل گزيدگى را خراش داده ، كشته عقرب مىگذارند ( حميدى و ديگران : 232 ) . نيش رتيل : در هزاوه رتيلى كه نيش زده گرفته و مىكشند و دم آن را كوبيده و به صورت مرهم در محل نيشزدگى مىگذارند ( ضيغمى : 168 ) . نيش كنه : در ميمند براى پيشگيرى از آسيب نيش تين ، حشره را خشك كرده با قند يا نبات مىسابيدند و به سق نوزاد مىزدند ( شهشهانى : 109 ) . در ميبد براى اينكه بچه از گزش تين ( كنه شترى كه گزش آن براى بچه مرگآور بود ) در امان باشد ، كنه زنده را به سق بچه مىفشردند تا له شود ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . نازايى : در تهران هزارپاى زنده يا مردهاى را كه اندام تنش سالم بود در جام آبى فرو مىبردند و درمىآوردند ، زن نازا آن آب را در روز چهارشنبه بر خود مىريخت و با شوهر مىخوابيد ( كتيرايى : 22 ) . سرسام : در گيلان كرم خاكى و كركه چيرى واش ( يعنى علف مرغ و جوجه نوعى گياه خودرو است ) بر سر بيمار مىگذارند ( پاينده : 262 ) . خونريزى : در دشتستان براى رفع خونريزى تار عنكبوت روى زخم مىگذارند ( منصورىزاده و شمس الدينى : 195 ) . خوندماغ : در شهر زنجان تار عنكبوت را روى بينى قرار مىدهند ( سپهرفر و ديگران : 242 ) . ترسزدگى : در روستاى حريزات ( شوش ) براى بريدن ترس بچه مورچهاى را از قبرستان آورده در پارچهاى مىپيچند و مثل دعا به شانهء بچه مىبندند . مورچه كه بميرد ترس بچه هم از بين مىرود ( ترابزاده و ديگران : 139 ) . حصبه : در آببر زنجان كرم خاكى را جوشانده با آب مخلوط كرده و به بيمار مىخورانند ، مقدارى هم بر پيشانى او مىمالند ( سپهرفر و ديگران : 245 ) .